บุรีรัมย์ จ่อจัด “เครื่องเคลือบพันปี ประเพณีบ้านกรวด” ยิ่งใหญ่ ครั้งที่ 27 ประจำปี 2561

 

 

อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จัดงาน “เครื่องเคลือบพันปี ประเพณีบ้านกรวด” เพื่อสืบสานตำนานวิถีอีสาน อนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของท้องถิ่น และส่งเสริมการท่องเที่ยวแหล่งอารยธรรมขอมโบราณ ที่อดีตเคยรุ่งเรืองเป็นเมืองอุตสาหกรรมขนาดใหญ่และเป็นศูนย์กลางผลิตเครื่องเคลือบ

(21 ก.พ.61) นายวินัย โตเจริญ นายอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ เปิดเผยว่า ทางอำเภอบ้านกรวด จ.บุรีรัมย์ ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ 11 แห่ง จัดงาน“เครื่องเคลือบพันปี ประเพณีบ้านกรวด” ครั้งที่ 27 ประจำปี 2561 ในระหว่างวันที่ 1-5 มี.ค. ณ บริเวณสนามหน้าที่ว่าการอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ ทั้งนี้เพื่อสืบสานตำนานวิถีอีสาน

ร่วมอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของท้องถิ่น ส่งเสริมการท่องเที่ยว และเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวอารยธรรมขอมโบราณของจังหวัด ให้เป็นที่รู้จักแพร่หลายมากขึ้น ทั้งนี้ ในอดีตสันนิษฐานว่า พื้นที่อำเภอบ้านกรวดเคยมีความเจริญรุ่งเรือง เป็นเมืองอุตสาหกรรมขนาดใหญ่และเป็นศูนย์กลางในการผลิตเครื่องเคลือบโบราณ ส่งไปจำหน่ายยังหัวเมืองต่างๆ

นอกจากนี้ อำเภอบ้านกรวดยังมีแหล่งเตาเผาเครื่องเคลือบโบราณถึง 100 เตา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความชาญฉลาดและภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่ได้สร้างสรรค์งานศิลปะไว้ ฉะนั้นเพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ตระหนักถึงความสำคัญและคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่น จึงได้จัดงานอนุรักษ์เครื่องเคลือบพันปี สืบทอดต่อกันมาเป็นประจำทุกปี

โดยภายในงาน จะมีขบวนแห่เครื่องเคลือบจำลองที่ยิ่งใหญ่ตระการตา การประกวดธิดาเครื่องเคลือบ การประกวดหนูน้อยเครื่องเคลือบ การประกวดร้องเพลง การแข่งขันตำข้าวแบบโบราณ การแข่งขันตำส้มตำ การแข่งขันผลผลิตทางการเกษตร และการประกวดไก่พ่อพันธุ์สวยงาม การแข่งขันมวย “ศึกชิงแชมป์เข็มขัดเครื่องเคลือบพันปี ประเพณีบ้านกรวด”

นอกกจากนี้ ยังมีการจัดซุ้มแสดงสินค้าภูมิปัญญาท้องถิ่น “ของดีบ้านฉัน” นิทรรศการของส่วนราชการ การจำหน่ายสินค้า ผลิตภัณฑ์โอท็อป เลือกซื้อสินค้าราคาถูกจากบริษัท ห้างร้าน และโรงงาน ชมคอนเสิร์ต และสวนสนุก

นายอำเภอบ้านกรวด กล่าวต่ออีกว่า การจัดงานอนุรักษ์เครื่องเคลือบพันปีประเพณีบ้านกรวดในครั้งนี้ เป็นปีที่ 27 เพื่อเป็นการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของท้องถิ่น

อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวทางอารยธรรมขอมโบราณ เช่น ปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ ในเทศกาลงานประเพณีขึ้นเขาพนมรุ้งในอีกทางหนึ่งด้วย

สำหรับงานเครื่องเคลือบพันปี ประเพณีบ้านกรวด เป็นประเพณีที่จัดขึ้นทุกๆปี ซึ่งจัดขึ้นภายใน หน้าที่ว่าการอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นโบราณที่บรรพบุรุษที่ได้สร้างสรรค์งานศิลปะไว้ เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ตระหนักถึงความสำคัญและคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่น

 

ซึ่งในอดีตนั้นอำเภอบ้านกรวดเป็นแหล่งผลิตเครื่องเคลือบโบราณที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดอีกด้วย

 

ประวัติอำเภอบ้านกรวด

อำเภอบ้านกรวด เดิมเป็นท้องที่มีฐานะเป็นตำบลขึ้นอยู่กับอำเภอประโคนชัย ประกาศจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2481 โดยมีเขตการปกครอง 1 ตำบล คือตำบลบ้านกรวด และต่อมาได้มีพระราชกฤษฏีกายกฐานะเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2508

 

ในช่วงปี พ.ศ. 2518 อยู่ในระหว่างเหตุการณ์ที่พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย กำลังทำสงครามกองโจรหรือสงครามประชาชนกับกำลังของพลเรือน ตำรวจ ทหารของรัฐบาลไทย โดยกำลังของฝ่ายคอมมิวนิสต์ไทยร่วมกับกัมพูชา (เขมรแดง) เข้ามาก่อกวนเผาบ้านเรือนราษฎร วางกับระเบิดไว้ตามเส้นทางในหมู่บ้านหรือเส้นทางเข้าสู่พื้นที่ทำกินของราษฎร

 

เพื่อสกัดกั้นการเข้าปราบปรามของกำลังฝ่ายรัฐบาลไทย ซุ่มยิงกำลังฝ่ายรัฐบาลไทยและราษฎรที่เป็นฝ่ายของรัฐบาล เจ้าหน้าที่ฝ่ายไทยและราษฎรได้รับบาดเจ็บล้มตายเป็นจำนวนมาก ทางราชการจึงได้ปรับสภาพหมู่บ้านขึ้นใหม่เป็นกลุ่ม ๆ ประมาณ 100 หลังคาเรือน

แล้วฝึกราษฎรตามโครงการไทยอาสาป้องกันชาติ จัดตั้งเป็นหมู่บ้านป้องกันตนเองชายแดนไทย – กัมพูชา ใช้กำลังราษฎรเหล่านั้นผสมกับกำลังพลเรือน ตำรวจภูธร ตำรวจตระเวนชายแดน ทหาร อาสาสมัครรักษาดินแดน (อส.) เข้าปราบปรามและตอบโต้การแทรกซึม บ่อนทำลายของคอมมิวนิสต์ รวมทั้งยับยั้งการรุกล้ำอธิปไตยของไทยจากฝ่ายเขมรแดง จนถึงประมาณปี พ.ศ. 2525 เหตุการณ์ดังกล่าวจึงค่อยสงบลง และได้มีการพัฒนาขึ้นตามลำดับ

เมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2554 อำเภอบ้านกรวดเป็นอำเภอแรกในประเทศไทยที่มีการประกาศ “พื้นที่ประสบภัยพิบัติอันเนื่องจากกองกำลังจากนอกประเทศ” ทั้งอำเภอ จากความขัดแย้งไทย-กัมพูชา

 

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอบ้านกรวดตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

  • ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอประโคนชัย
  • ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอปราสาทและอำเภอพนมดงรัก (จังหวัดสุรินทร์)
  • ทิศใต้ ติดต่อกับจังหวัดอุดรมีชัย (ประเทศกัมพูชา)
  • ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอละหานทราย

 

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอบ้านกรวดแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 115 หมู่บ้าน ได้แก่

  • 1. บ้านกรวด (Ban Kruat) 16 หมู่บ้าน
  • 2. โนนเจริญ (Non Charoen) 11 หมู่บ้าน
  • 3. หนองไม้งาม (Nong Mai Ngam) 15 หมู่บ้าน
  • 4. ปราสาท (Prasat) 13 หมู่บ้าน
  • 5. สายตะกู (Sai Taku) 16 หมู่บ้าน
  • 6. หินลาด (Hin Lat) 9 หมู่บ้าน
  • 7. บึงเจริญ (Bueng Charoen) 13 หมู่บ้าน
  • 8. จันทบเพชร (Chanthop Phet) 12 หมู่บ้าน
  • 9. เขาดินเหนือ (Khao Din Nuea) 10 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอบ้านกรวดประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลตลาดนิคมปราสาท ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปราสาท
  • เทศบาลตำบลบ้านกรวด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางส่วนของตำบลบ้านกรวดและบางส่วนของตำบลปราสาท
  • เทศบาลตำบลบ้านกรวดปัญญาวัฒน์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกรวด (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกรวด)
  • เทศบาลตำบลหนองไม้งาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไม้งามทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลจันทบเพชร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจันทบเพชรทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลโนนเจริญ ครอบคลุมพื้นที่ของตำบลโนนเจริญ
  • เทศบาลตำบลบึงเจริญ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงเจริญทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลปราสาท ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปราสาท (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกรวดและเทศบาลตำบลตลาดนิคมปราสาท)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสายตะกู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสายตะกูทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหินลาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหินลาดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเขาดินเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาดินเหนือทั้งตำบล

สถานที่

พิพิธภัณฑ์อำเภอบ้านกรวด เปิดทำการวันแรกเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2550 ตั้งอยู่ที่ โรงเรียนบ้านกรวดวิทยาคาร 144 หมู่ 4 ตำบลปราสาท สร้างขึ้นเพื่อเป็นศูนย์วัฒนธรรมอำเภอบ้านกรวด เก็บรวบรวมเครื่องเคลือบโบราณอายุมากกว่าหนึ่งพันปีที่ขุดพบในเขตอำเภอบ้านกรวด และจัดแสดงให้นักเรียน นักศึกษา นักท่องเที่ยว ประชาชนผู้สนใจได้เข้าชม และเป็นแหล่งศึกษาหาความรู้ของอำเภอบ้านกรวด ซึ่งในอดีตอำเภอบ้านกรวดเป็นแหล่งผลิตเครื่องเคลือบโบราณที่ใหญ่ที่สุดของอาณาจักรขอม

 

 

ประเพณี

งานเครื่องเคลือบพันปี ประเพณีบ้านกรวด จัดขึ้นในต้นเดือนเมษายนของทุกปี ที่สนามหน้าอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ ในงานมีนิทรรศการเครื่องเคลือบโบราณ การประกวดเครื่องเคลือบจำลอง การแสดงวัฒนธรรม ท้องถิ่นไทย-กัมพูชา การแข่งขันกีฬาพื้นบ้าน

อำเภอบ้านกรวด
แผนที่จังหวัดบุรีรัมย์ เน้นอำเภอบ้านกรวด
เมืองโลหกรรมลือเลี่อง เครื่องเคลือบโบราณ
ตำนานแหล่งหินตัด ทิวทิศน์ช่องโอบกงามตา
เขื่อนเมฆาเย็นสบาย ชายแดนพนมดงรัก
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอบ้านกรวด
อักษรโรมัน Amphoe Ban Kruat
จังหวัด บุรีรัมย์
รหัสทางภูมิศาสตร์ 3108
รหัสไปรษณีย์ 31180
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 583.9 ตร.กม.
ประชากร 76,512 คน (พ.ศ. 2558)
ความหนาแน่น 131.03 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอบ้านกรวด เลขที่ 54
หมู่ที่ 4 ถนนมะลิกรอง ตำบลบ้านกรวด อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ 31180
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4467 9007
หมายเลขโทรสาร 0 4467 9007

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ภาพ/ข้อมูลจาก บุรีรัมย์ไทยแลนด์ / วิกิพีเดีย

สุรชัย พิรักษา / สวท.บุรีรัมย์